Giá vàng đang hình thành bong bóng hay chuẩn bị bứt phá?
Giá vàng thế giới hiện đang dao động quanh ngưỡng 4.000 USD/ounce, sau khi điều chỉnh giảm từ mức đỉnh lịch sử trên 4.360 USD/ounce trong tháng trước. Dù giá đã hạ nhiệt, đa số giới phân tích vẫn nhìn nhận đây là nhịp điều chỉnh kỹ thuật trong xu hướng tăng dài hạn.
Tuy nhiên, Jim O’Neill – cựu Bộ trưởng Tài chính Anh và từng là Chủ tịch Goldman Sachs Asset Management – lại đưa ra góc nhìn thận trọng hơn. Trong bài bình luận trên Project Syndicate, ông cho biết giá vàng hiện đang đứng giữa ranh giới “bong bóng” và “đột phá xu hướng mới.”
Yếu tố khiến giá vàng có nguy cơ bong bóng: Tâm lý FOMO gia tăng
Thời gian qua, dòng tiền đầu tư từ nhà đầu tư nhỏ lẻ (retail) đã góp phần thúc đẩy đà tăng gần như parabol của vàng. O’Neill cho rằng đây là đặc điểm điển hình của thị trường bong bóng:
“Khi tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) xuất hiện, chỉ cần một thông tin nhỏ cũng có thể khiến giá tăng mạnh hơn, bất kể tính hợp lý.”
Trong khi đó, lạm phát dù còn cao nhưng không tăng tốc, chỉ duy trì quanh mức 3%, cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Điều này có thể không đủ cơ sở để giải thích mức tăng vọt của vàng thời gian qua.
Nói cách khác, giá vàng có thể đã tăng quá nhanh so với nền tảng vĩ mô.
Nhưng vì sao giá vàng vẫn có thể tiếp tục đi lên?
Ở chiều ngược lại, O’Neill chỉ ra yếu tố mang tính chiến lược và dài hạn:
- Nhiều quốc gia đang đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm phụ thuộc vào đồng USD.
- Trung Quốc, Nga, cùng các nước thuộc BRICS mở rộng đang tăng mạnh dự trữ vàng.
- Mục tiêu là xây dựng hệ thống tài chính đa cực, cạnh tranh với vị thế thống trị của USD.
O’Neill là người đầu tiên đề xuất thuật ngữ BRICS, ám chỉ các nền kinh tế mới nổi lớn. Hiện nhóm này đã mở rộng thêm:
Nam Phi, Ả Rập Xê Út, Ai Cập, UAE, Ethiopia, Indonesia và Iran.
Vì vậy, vàng đang dần trở lại vai trò tài sản tiền tệ toàn cầu, không chỉ là kênh trú ẩn truyền thống.
Theo O’Neill: “Nếu thị trường tin rằng các ngân hàng trung ương sẽ cắt giảm lãi suất mạnh hơn, trong khi lạm phát không giảm thêm, thì vàng hoàn toàn có thể tiếp tục tăng.”
Trong ngắn hạn, vàng đang bị chững lại sau phát biểu của Chủ tịch Fed Jerome Powell, rằng việc cắt giảm lãi suất trong tháng 12 chưa chắc chắn.
Dù vậy, theo CME FedWatch, thị trường vẫn đánh giá 71% khả năng Fed sẽ hạ lãi suất vào tháng tới.
Kết luận
Vàng có dấu hiệu của mô hình tăng nóng. Nhưng dòng tiền chiến lược từ các ngân hàng trung ương và thay đổi địa chính trị đang tạo nền tảng tăng giá bền vững. Hướng đi tiếp theo sẽ phụ thuộc vào chính sách lãi suất và tín hiệu lạm phát trong thời gian tới.
Jim O’Neill cho rằng không ai có thể chắc chắn vàng sẽ tăng hay giảm trong biên độ 5–10% tới đây.
Ông nhấn mạnh điều quan trọng là giữ tâm thế quan sát và linh hoạt.
