Vàng tiếp tục là “chim hoàng yến” cảnh báo khủng hoảng tài chính Mỹ

12 Tháng 9, 2025Cập nhật: 12 Tháng 9, 2025

Vàng và thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ đều đang phát đi tín hiệu về sự lo ngại ngày càng tăng của thế giới đối với chính sách kinh tế của chính quyền Trump, và một cuộc khủng hoảng tài chính toàn diện có khả năng xảy ra trước khi có sự điều chỉnh chính sách – theo ông Desmond Lachman, Nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI).

“Cũng giống như chim hoàng yến được dùng để đưa ra cảnh báo sớm rằng có điều gì đó bất ổn trong hầm mỏ, thì sự tăng vọt của giá vàng kể từ khi chính quyền Trump bắt đầu có thể đang báo hiệu rắc rối thực sự phía trước đối với đồng đô la và thị trường trái phiếu,” Lachman – người từng là Giám đốc điều hành tại Salomon Smith Barney và Phó giám đốc Bộ phận Phát triển & Đánh giá Chính sách của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) – viết.

“Chính quyền Trump nên chú ý đến những cảnh báo này và sớm điều chỉnh chính sách để khôi phục niềm tin thị trường,” ông nói thêm. “Nếu không, chúng ta nên chuẩn bị cho những biến động tài chính nghiêm trọng trong giai đoạn chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm sau.”

Vì sao vàng tăng mạnh?

Lachman mô tả đợt tăng giá vàng năm 2025 là “không gì khác ngoài ngoạn mục,” nhấn mạnh rằng kim loại quý này đã vượt trội hơn tất cả các loại tài sản tài chính lớn khác. Ông bình luận: “Thế là đủ để phản bác Keynes khi coi vàng chỉ là ‘tàn tích man rợ.’ Thực tế, kể từ khi Mỹ chấm dứt việc mua vàng ở mức 35 USD/ounce vào năm 1971, giá vàng đã tăng hơn 100 lần, tương đương với tốc độ trung bình khoảng 9,5% mỗi năm.”

Theo ông, một nguyên nhân chính khiến giá vàng tăng vọt là nỗi lo Mỹ sẽ tìm cách “lạm phát hóa” để thoát khỏi núi nợ công khổng lồ. “Có vẻ như nỗi lo này hoàn toàn có cơ sở. Đạo luật cắt giảm thuế khổng lồ mà Trump vừa thông qua đã đặt tài chính công của Mỹ vào quỹ đạo rõ ràng là không bền vững. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), đạo luật này sẽ khiến thâm hụt ngân sách duy trì trên mức 6,5% trong tầm nhìn dài hạn. Kéo theo đó, nợ công sẽ tăng lên mức 128% GDP – tương tự Hy Lạp – vào năm 2034.”

Một lý do khác khiến nhiều người tin rằng chính quyền hiện tại sẽ tìm cách “lạm phát hóa nợ công” là do Trump liên tục tấn công tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). “Trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed và các loại thuế nhập khẩu mà Trump áp đặt dự kiến sẽ làm gia tăng lạm phát, Trump đang gây áp lực mạnh mẽ lên Chủ tịch Fed Jerome Powell để cắt giảm lãi suất từ 2 đến 3 điểm phần trăm,” Lachman lưu ý. “Trump cũng đang tìm mọi cách để đưa những nhân vật ôn hòa về chính sách tiền tệ vào Hội đồng Fed và bổ nhiệm một người thay Powell sẵn sàng thực hiện mong muốn giảm lãi suất mạnh tay.”

Dấu hiệu bất thường từ USD và trái phiếu

Xu hướng các ngân hàng trung ương giảm dự trữ bằng đồng USD và tăng mua vàng cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy giá vàng gần đây.

“Họ dường như làm vậy vì ngày càng mất niềm tin vào Mỹ như một đối tác tài chính đáng tin cậy,” Lachman cho biết. “Trong vài năm qua, Mỹ đã vũ khí hóa đồng đô la trong các xung đột với Iran và Nga, làm dấy lên lo ngại rằng biện pháp này có thể được sử dụng với các quốc gia khác. Tương tự, các ngân hàng trung ương cũng lo lắng trước việc Trump tùy tiện áp đặt thuế quan trừng phạt lên cả đồng minh lẫn đối thủ, cũng như thái độ coi thường luật pháp quốc tế của ông.”

Ông cũng chỉ ra rằng vàng không phải là tài sản duy nhất phát đi tín hiệu cảnh báo rằng chính sách kinh tế Mỹ đang “lệch pha.”

“Từ đầu năm đến nay, đồng đô la đã mất khoảng 10% giá trị, trong khi lẽ ra phải được hỗ trợ bởi mức thuế nhập khẩu cao nhất trong 100 năm qua và khoảng chênh lệch lãi suất ngắn hạn có lợi cho Mỹ,” Lachman nhận định. “Đáng lo ngại không kém là thị trường trái phiếu dường như đã mất vị thế tài sản trú ẩn an toàn. Giờ đây, nhà đầu tư không còn đổ xô vào trái phiếu Kho bạc Mỹ khi thị trường biến động nữa.”

Ông dẫn lại lời nhà kinh tế học quá cố Rudi Dornbusch của MIT: “Khủng hoảng tài chính thường mất nhiều thời gian hơn ta tưởng mới xảy ra, nhưng một khi xảy ra thì diễn ra nhanh hơn nhiều so với dự đoán.”

“Với những dấu hiệu cảnh báo rõ ràng từ thị trường vàng và đồng USD cho thấy nhà đầu tư đang mất niềm tin vào nền kinh tế Mỹ, chính quyền Trump nên cân nhắc lại cách tiếp cận kinh tế của mình,” Lachman kết luận. “Tuy nhiên, tôi không khuyên ai đặt cược toàn bộ vào điều đó trước khi một cuộc khủng hoảng tài chính thực sự xảy ra.”

Sau đợt biến động dữ dội vào sáng nay sau báo cáo CPI cao hơn kỳ vọng, giá vàng giao ngay đã ổn định và quay lại đà tăng đều.