Vàng hoạt động giống bất động sản hạng sang hơn là một loại hàng hóa

Theo các nhà phân tích tại Goldman Sachs, vàng không bị tiêu thụ mà được tích trữ theo thời gian, do đó giá vàng chủ yếu được thúc đẩy bởi sự thay đổi quyền sở hữu hơn là các yếu tố cung – cầu truyền thống vốn chi phối những loại hàng hóa khác.

Vàng hoạt động giống bất động sản hạng sang hơn là một loại hàng hóa – Goldman Sachs

Trong một báo cáo nghiên cứu gần đây, họ viết rằng giá vàng biến động giống như bất động sản cao cấp ở Manhattan hơn là thùng dầu.

“Bạn không thể khai thác vàng như dầu – nhưng bạn có thể đấu giá để lấy nó từ tay người khác,” các nhà phân tích nhấn mạnh. “Vàng không bị tiêu hao – nó chỉ đổi chủ và được định giá lại. Giá vàng phản ánh ai sẵn sàng nắm giữ nó và ai sẵn sàng buông bỏ.”

Điều này khiến vàng rất khác so với những hàng hóa khác, nơi mà giá cả phụ thuộc vào tiêu thụ: giá cao thường sẽ khiến nhu cầu giảm.

“Thị trường vàng được cân bằng thông qua sự thay đổi quyền sở hữu, chứ không phải bởi cán cân giữa sản xuất và sử dụng,” các nhà phân tích lưu ý.

Goldman Sachs xác định có hai nhóm người mua chính:

• Người mua niềm tin: bao gồm ngân hàng trung ương, các quỹ ETF và giới đầu cơ – những người mua bất chấp mức giá.
• Người mua cơ hội: bao gồm các hộ gia đình và cá nhân ở các thị trường mới nổi như Ấn Độ và Trung Quốc – chỉ mua khi giá hấp dẫn.

Họ cho rằng nhóm thứ hai tạo ra “mặt sàn” hỗ trợ giá vàng trong các đợt bán tháo, nhưng chính nhóm “người mua niềm tin” mới là lực lượng định hình xu hướng – tương tự như thị trường bất động sản Manhattan.

“Tổng số căn hộ gần như cố định, lượng xây mới hàng năm không phải yếu tố quyết định giá. Điều quan trọng là người mua cận biên là ai,” báo cáo viết.

Ở Manhattan cũng có hai nhóm người mua tương tự: “người mua niềm tin” sẵn sàng trả giá cao và sống ở đó bất kể chi phí, và “người mua cơ hội” – những người sẽ chọn sống ở New Jersey hoặc các khu vực lân cận, chỉ mua khi giá phù hợp.

Gần như toàn bộ 220.000 tấn vàng đã được khai thác trong lịch sử nhân loại vẫn còn tồn tại, phần lớn nằm trong kho dự trữ, dự trữ ngân hàng trung ương hoặc chế tác thành trang sức. Trong khi đó, sản lượng khai thác mới hằng năm chỉ bổ sung khoảng 1% vào lượng vàng sẵn có. Ở cả hai thị trường – bất động sản Manhattan và vàng – biến động giá không được quyết định bởi nguồn cung mới, mà bởi việc “người mua niềm tin” sẵn sàng đẩy giá các tài sản hiện có.

Các nhà phân tích Goldman cho biết các dòng vốn “niềm tin” này giải thích khoảng 70% biến động giá vàng hàng tháng, với mỗi 100 tấn vàng được mua ròng bởi nhóm này sẽ khiến giá tăng khoảng 1,7%.

Vào giữa tháng 7, Goldman Sachs đã tái khẳng định dự báo giá vàng đạt 3.700 USD/ounce vào cuối năm nay, và tăng lên 4.000 USD/ounce vào giữa năm 2026, nhờ dòng vốn mạnh mẽ từ ngân hàng trung ương và ETF – cùng với các hoạt động mua vàng “ngoài bảng cân đối kế toán”.

Ngân hàng đầu tư này cho rằng việc thị trường đã “rũ bỏ” các vị thế đầu cơ ngắn hạn đang mở ra dư địa cho dòng vốn mang tính cấu trúc, đồng thời chỉ ra rằng dòng vốn chảy vào các quỹ ETF vàng cùng hoạt động mua vào mạnh mẽ từ các ngân hàng trung ương đang nổi lên như một trụ cột mới cho nhu cầu.

Goldman Sachs cũng nhắc lại khuyến nghị nên nắm giữ vàng dài hạn, bổ sung rằng sức mạnh bền vững của hoạt động mua vàng ngoài bảng cân đối kế toán ở một số thị trường đang tiếp tục hỗ trợ giá vàng toàn cầu.